Nhộn nhịp mùa sản xuất bánh, mứt, quà quê Tết

Trên những cánh đồng nếp quýt vàng óng luôn rộn ràng cảnh thu hoạch, vận chuyển “hạt ngọc” về sơ chế để chuẩn bị cho một mùa Tết cổ truyền. Đứng trên cánh đồng lúa chín vàng rộm vừa gặt xong, ông Hoàng Văn Mỹ (thôn 3C, xã Đạ Tẻh) cười không ngớt. Vụ mùa năm nay, gia đình ông xuống giống 2 ha lúa nếp quýt, vừa mới thu hoạch xong, sản lượng vụ này có thể đạt 13 – 15 tấn lúa. Với giá bán 12.000 đồng/kg như hiện nay, sau khi trừ chi phí, ông cũng thu về được một khoản kha khá để chuẩn bị cho cái Tết tươm tất.

Cũng đếm từng ngày đến thời điểm thu hoạch dưa hấu Tết năm 2026, các nhà vườn ở xã Đạ Tẻh tất bật từ sáng sớm đến tối chăm sóc thửa dưa hấu xanh mát ven sông Đồng Nai. Đây là thời điểm quan trọng, cần tỉ mỉ chăm sóc, lật trái cho trái đều đẹp để cắt bán khi vào cao điểm thu hoạch từ sau ngày 23 tháng Chạp trở đi.

Theo ông Nguyễn Quang Tàu (xã Đạ Tẻh), năm nào gia đình cũng trồng dưa hấu cho vụ Tết nên rất có kinh nghiệm chăm sóc trong giai đoạn quan trọng như hiện nay, đặc biệt là bí quyết để quả dưa to đều, vỏ xanh căng bóng, ruột đỏ tươi. Năm nay gia đình xuống giống 4 sào dưa hấu (4.000 m2) dự kiến cho sản lượng khoảng 16 – 18 tấn. Nếu giá bán ổn định như vụ Tết năm trước, khoảng 5.000 – 6.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí cũng đem lại cho gia đình hàng chục triệu đồng.

UBND xã Đạ Tẻh thống kê, trong vụ mùa cho thị trường Tết năm nay, toàn xã hiện có 230 ha nếp quýt, sản lượng lúa 1.334 tấn; diện tích dưa hấu đạt 97,2 ha, sản lượng dự kiến 3.888 tấn. Những ngày giữa tháng Chạp, cơ bản người dân đã thu hoạch xong nếp quýt và đã xuất bán cho các thị trường. Trong khi đó dưa hấu phải chờ đến cận ngày 23 tháng Chạp mới vào chính vụ thu hoạch phục vụ thị trường Tết.

Ông Lưu Văn Phượng - Phó chủ tịch UBND xã Đạ Tẻh, vụ mùa các loại nông sản cuối năm luôn có giá bán ổn định đã giúp người dân yên tâm sản xuất, xuống giống trong các năm qua. Cùng đó, địa phương luôn đồng hành, hỗ trợ người dân sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, áp dụng cơ giới hoá rộng rãi để nâng cao chất lượng, sản lượng và tiến tới sản xuất bền vững, xây dựng thương hiệu lúa gạo, đặc sản.

Dưa hấu đỏ phải có bánh chưng xanh mới làm nên mùa Tết. Bởi vậy không khó hiểu khi đặc sản bánh chưng xanh cũng được ra đời ở Đạ Tẻh. Cùng với nguồn nguyên liệu nếp quýt trứ danh, bánh chưng xanh Đạ Tẻh nhanh chóng được “lên đời” với chứng nhận OCOP và chinh phục thị trường kể cả trong tỉnh lẫn các tỉnh, thành khác, đặc biệt vào mùa Tết cổ truyền.

Từ đầu tháng Chạp Âm lịch, cơ sở Bánh chưng xanh Lương Huế (thôn 6, xã Đạ Tẻh) đã bắt đầu đỏ lửa từ sáng sớm đến tận tối muộn. Trong khuôn viên, nhiều nhân công miệt mài làm việc tất cả các công đoạn để cho ra lò một cái bánh chưng xanh đạt OCOP 3 sao. Người thì rửa lá, người trộn nếp, gói bánh, người thì canh nồi nấu bánh đang sôi sục bốc khói.

Vừa đóng gói bánh thành phẩm, chị Cao Thị Cúc - cơ sở Bánh chưng xanh Lương Huế vừa cho biết, cơ sở sản xuất bánh quanh năm nhưng mùa Tết là nhộn nhịp nhất. Đặc biệt từ ngày 23 tháng Chạp trở đi, có ngày phải huy động hơn 30 nhân công để kịp sản xuất hơn 2.000 cái bánh chưng chuyển đi cho khách hàng. Không chỉ thị trường trong tỉnh, sản phẩm của cơ sở còn được ship tận ra Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành ở miền Nam lẫn miền Bắc.

“Từ khi được cấp chứng nhận OCOP, sản phẩm của cơ sở cũng được nhiều biết đến hơn, đơn hàng có nhiều hơn, nhất là vào cao điểm vụ Tết như hiện nay. Đặc biệt, cơ sở còn được mời đi trưng bày, triển lãm sản phẩm ở nhiều nơi đã góp phần quảng bá đặc sản cho địa phương” – chị Cúc cho biết.

Theo Phòng Kinh tế xã Đạ Tẻh, toàn địa bàn xã hiện có 15 sản phẩm được cấp chứng nhận OCOP 3 sao. Nhờ được chứng nhận chất lượng, các sản phẩm của địa phương đã nhanh chóng chinh phục thị trường trong và ngoài tỉnh. Đặc biệt vào mùa Tết cổ truyền, các sản phẩm đặc sản như bánh chưng xanh Lương Huế, gạo nếp quýt Đạ Tẻh, rượu đòng đòng Hoàng Anh, giò chả Hồng Quang, rượu nếp quýt Akay… càng được tiêu thụ mạnh.

Ông Lưu Văn Phượng - Phó Chủ tịch UBND xã Đạ Tẻh cũng nhận định, các sản phẩm đã được công nhận OCOP đã thực sự mở ra cơ hội cho người nông dân, đặc biệt trong việc tiếp cận khách hàng, thị trường mới qua đó nhằm nâng cao thu nhập cho người dân. Thời gian qua địa phương cũng tổ chức tập huấn, hướng dẫn cho các chủ sản phẩm OCOP trong việc đảm bảo chất lượng sản xuất hàng hoá theo quy định, nhất là trong dịp cận Tết như hiện nay.

Còn tại tỉnh Vĩnh Long, những ngày cận Tết Nguyên đán, các cơ sở sản xuất bánh, mứt cũng bước vào cao điểm làm việc. Không khí lao động sản xuất diễn ra khẩn trương khi nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh chủ động chuẩn bị nguyên liệu từ sớm, tăng thêm nhân lực, nâng công suất nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tăng cao của thị trường trong và ngoài tỉnh..

Bên cạnh việc bảo đảm nguồn hàng phong phú, các đơn vị còn chú trọng kiểm soát quy trình sản xuất, an toàn thực phẩm, đồng thời đổi mới chất lượng và thiết kế bao bì để nâng cao sức cạnh tranh, phục vụ người dân dịp Tết.

Dịp Tết Nguyên đán năm nay, Công ty TNHH MTV My Tỷ Mai (phường Long Châu) tập trung sản xuất 9 dòng sản phẩm kẹo truyền thống như: Kẹo thèo lèo, kẹo đậu phộng, kẹo mè, kẹo hạt điều, kẹo gạo lứt, kẹo hạt bí... Thời gian qua, nhờ sự hỗ trợ của các ngành chức năng trong việc đầu tư máy móc, thiết bị, quy trình sản xuất của doanh nghiệp được cải tiến, vừa tăng năng suất vừa bảo đảm chất lượng. Hiện công ty đang tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 40–60 lao động địa phương.

Bà Lê Trúc My, Giám đốc công ty cho biết, doanh nghiệp bắt đầu vào vụ sản xuất bánh, mứt Tết từ giữa tháng 11 âm lịch. Tuy nhiên, do thị trường năm nay có dấu hiệu chậm hơn so với các năm trước, công ty chỉ tăng ca nhẹ, chủ yếu sản xuất theo đơn đặt hàng của các kênh phân phối hiện đại, hệ thống siêu thị. Từ nay đến khoảng 25 tháng Chạp âm lịch, không khí sản xuất sẽ sôi động hơn theo nhu cầu tăng dần của thị trường.

Việc công ty áp dụng dây chuyền bán tự động giúp rút ngắn công đoạn, giảm nhân công, nâng công suất lên khoảng 2 tấn/ngày, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, các thiết bị hỗ trợ từ chương trình khuyến công, đặc biệt là máy in hạn sử dụng trên từng sản phẩm, góp phần giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng, kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ, đáp ứng yêu cầu của thị trường. Các sản phẩm có mẫu mã đa dạng, phù hợp nhu cầu tiêu dùng và làm quà biếu Tết.

Nói về định hướng sản xuất, bà Lê Trúc My cho biết, trước xu hướng người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe, mỗi năm công ty đều cải tiến, bổ sung thêm các dòng sản phẩm mới như kẹo gạo lứt, kẹo hạt bí để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Hiện công ty đã sẵn sàng nguồn hàng để giao các đơn đặt hàng trước, đồng thời phục vụ nhu cầu mua lẻ của người dân. Ngoài ra, công ty cũng đầu tư thiết kế bao bì, hộp quà để mẫu mã phong phú hơn trong dịp Tết.

Những ngày này, các cơ sở mứt truyền thống cũng tập trung sản xuất cho cao điểm Tết. Các bếp lò đỏ lửa ngày đêm để kịp giao hàng cho khách. Dù đòi hỏi nhiều công lao động hơn so với sản xuất công nghiệp, mứt truyền thống vẫn được nhiều cơ sở duy trì nhờ giữ được hương vị đặc trưng và đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng dịp Tết.

Anh Trần Vĩnh Phú – chủ hộ kinh doanh Cơ sở sản xuất mứt nhà làm Đức Đạt (xã Trung Hiệp, tỉnh Vĩnh Long) là một trong những người trẻ tâm huyết với nghề làm mứt truyền thống. Trong đó, nổi bật là sản phẩm mứt dừa lá dứa  đạt chứng nhận OCOP 4 sao.  Hiện các sản phẩm của cơ sở được tiêu thụ tại các chợ truyền thống, hội chợ và trên các sàn thương mại điện tử, qua đó giúp thị trường tiêu thụ mở rộng trên phạm vi cả nước. Chia sẻ về hoạt động sản xuất dịp Tết, anh Trần Vĩnh Phú cho biết: "Ngày thường, cơ sở chủ yếu sản xuất theo đơn đặt hàng của khách. Dịp Tết, công việc nhộn nhịp hơn, có những ngày phải làm đến khuya mới kịp giao hàng."

Nắm bắt xu hướng người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng các loại mứt truyền thống có độ ngọt vừa phải, cơ sở đã từng bước cải tiến quy trình chế biến để phù hợp với  yêu cầu và thị hiếu. Song song đó, anh Phú cũng tìm tòi, phát triển thêm nhiều dòng sản phẩm mới. Dịp Tết năm nay, cơ sở sản xuất hơn 10 loại mứt như mứt dừa, mứt gừng, mứt me, mứt tắc xí muội…, đặc biệt có thêm mứt tắc nhằm đa dạng sản phẩm phục vụ người tiêu dùng.

Bên cạnh giá trị ẩm thực, nghề làm mứt thủ công với nguồn nguyên liệu đặc trưng tại địa phương còn góp phần giải quyết việc làm cho lao động nông thôn. Những ngày cận Tết, nhiều phụ nữ trên địa bàn có thêm việc làm, tăng thu nhập để trang trải chi phí sinh hoạt dịp Tết.

Chị Nguyễn Thị Kim Thoa (xã Trung Hiệp, tỉnh Vĩnh Long) cho biết, ngày thường khi cơ sở có đơn hàng chị mới đến làm, nhưng vào dịp Tết công việc nhiều hơn nên phải làm từ sáng đến tối. Chị Thoa chia sẻ: "Nghề làm mứt thủ công tuy vất vả nhưng mang lại niềm vui trong những ngày Tết. Không khí sản xuất lúc nào cũng tất bật, ai cũng cố gắng làm để có thêm thu nhập. Hơn nữa, việc làm các sản phẩm này còn gợi nhớ, gìn giữ những món mứt Tết truyền thống thường có trong ngày Tết ở miền Tây. Dù cách làm vẫn giữ nét truyền thống, song quy trình chế biến được thực hiện đúng theo hướng dẫn của cơ sở, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm và chất lượng".

Là vùng trồng hoa lay ơn lớn nhất tỉnh Đồng Nai, nhiều hộ trồng hoa tại xã Xuân Lộc cũng đang tất bật chăm sóc, điều chỉnh nước tưới, canh từng ngày cho hoa nở đúng dịp, kịp phục vụ thị trường Tết.

Từ sáng sớm, không khí lao động trên cánh đồng hoa luôn khẩn trương, những luống hoa lay ơn được người dân căn chỉnh thẳng tắp, xanh mướt đang bước vào giai đoạn chuẩn bị làm bông. Với loại hoa này, chỉ cần chậm vài ngày hay thời tiết biến động bất thường, hoa có thể sẽ nở sớm hoặc muộn, gây ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán và thu nhập của người dân.

Nhiều hộ dân có kinh nghiệm trồng hoa hơn 10 năm ở khu vực này cho biết, lay ơn là loại hoa “khó chiều” nên đòi hỏi người trồng phải có kinh nghiệm và theo dõi sát từng giai đoạn sinh trưởng và phát triển. Để hoa nở vào đúng dịp phục vụ thị trường Tết Nguyên đán, nông dân phải tính toán kỹ thời điểm xuống giống, điều tiết nước, bón phân hợp lý để hoa cho bông dài, màu sắc tươi, cánh đều đẹp và bền.

Ông Tòng Văn Út, ngụ ấp Trung Sơn, xã Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai cho biết, loài hoa này từ thời gian xuống giống đến khi thu hoạch mất khoảng 2 tháng, vì vậy người nông dân phải tính toán và xuống giống từ khoảng ngày 10/10 âm lịch hàng năm thì mới kịp phục vụ thị trường Tết Nguyên đán.

“Trồng loại cây này phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết, nếu gặp thời tiết nắng nhiều, cây sẽ bị làm bông sớm. Trong quá trình trồng, cây thường gặp các bệnh dưới bộ rễ hoặc bệnh đốm lá vằn nên phải chăm bón, theo dõi kỹ từng hàng, từng gốc, nếu phát hiện bệnh là phải xử lý liền thì mới cứu được cây”, ông Tòng Văn Út cho biết.

Thời điểm thu hoạch và tiêu thụ hoa tập trung từ ngày 18 tháng Chạp âm lịch đến cận Tết Nguyên đán hằng năm. Một số ruộng hoa nở sớm được thu hoạch bán trước, tuy nhiên giá chưa cao. Phải sát Tết, hoa lay ơn mới được giá, dao động từ 50.000 – 80.000 đồng mỗi bó, tùy kích cỡ, mỗi bó gồm 10 cây hoa. Năm nay nhiều nhà vườn đang đặt kỳ vọng hoa lay ơn được mùa, được giá.

Anh Văn Minh ngụ ấp Trung Sơn, xã Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai cho biết, gia đình anh năm nay trồng hơn 2 sào hoa lay ơn để phục vụ thị trường Tết. Với kinh nghiệm gần 10 năm trồng hoa, anh Minh nhận định vườn lay ơn của anh năm nay kịp làm bông vào đúng vụ Tết và kỳ vọng năm nay loài hòa này được mùa, được giá.

Hiện toàn xã Xuân Lộc có khoảng 30 ha trồng hoa lay ơn, tập trung chủ yếu ở các ấp vùng ven. Hoa lay ơn ở đây không chỉ cung cấp cho thị trường Đồng Nai mà còn được thương lái thu mua phân phối về Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam. Vào cao điểm những ngày giáp Tết, tại “thủ phủ” hoa lay ơn này, mỗi ngày có hàng chục xe tải ra vào tấp nập chở hoa đi khắp các tỉnh, thành phía Nam.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Xuân Lộc Phan Cao Lâm cho biết, toàn xã hiện có khoảng 30 ha diện tích trồng hoa lay ơn. Người dân địa phương đã gắn bó với loại hoa này gần 20 năm, chủ yếu phục vụ thị trường Tết Nguyên đán hằng năm. Trước đây, bà con chủ yếu trồng các giống hoa bản địa nên năng suất chưa cao; những năm gần đây, địa phương đã đưa vào trồng giống hoa lay ơn lai tạo từ Lâm Đồng, cho năng suất và hiệu quả kinh tế cao hơn.

Theo ông Phan Cao Lâm, xã định hướng, hướng dẫn người dân chuyển đổi từ giống hoa bản địa sang giống hoa lai tạo nhằm nâng cao năng suất, góp phần phát triển kinh tế hộ gia đình. Cùng với đó, địa phương tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa lay ơn để nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng thu nhập cho người dân. Đối với các hộ nông dân thiếu vốn, Hội Nông dân xã sẵn sàng hỗ trợ nguồn vốn vay, tạo điều kiện để bà con đầu tư và trồng hoa lay ơn, phát triển kinh tế.

Nguồn: TTXVN