Xuất khẩu gạo Việt Nam: Thách thức ngắn hạn, cơ hội mở rộng thị trường dài hạn

Một số chuyên gia nhận định, động thái ngừng nhập khẩu của Philippines có thể giúp bảo vệ nông dân nước này trong mùa thu hoạch cao điểm, song cũng ảnh hưởng đến giá gạo toàn cầu và gián tiếp tác động đến ngành lúa gạo Việt Nam trong ngắn hạn.

Ông Phạm Thái Bình - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An, phân tích: “Philippines đang điều tiết lại lượng nhập khẩu vào Việt Nam. Chúng ta có ảnh hưởng gián tiếp. Philippines và các quốc gia khác cũng bị áp thuế đối ứng của Mỹ nên phải cân đối lại nhập khẩu. Với gạo Việt Nam, thuế đối ứng của Mỹ không ảnh hưởng trực tiếp, nhưng vẫn tác động gián tiếp qua các thị trường nhập khẩu”.

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), việc Philippines tạm ngưng nhập khẩu không quá đáng lo ngại. Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp đã ký được đơn hàng với mức giá cải thiện, đồng thời khai thác các thị trường mới như Ghana, Bờ Biển Ngà.

Ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch VFA, cho biết: “Giá gạo Việt Nam ở thị trường Philippines vẫn rẻ, kể cả khi áp thuế 15%. Chính phủ Philippines muốn hỗ trợ nông dân nên triển khai biện pháp này. Từ đầu năm, gạo Việt Nam xuất khẩu vào Philippines khá tốt. Tháng 9,10 có thể khó khăn, nhưng thị trường châu Phi năm nay vẫn duy trì nhập khẩu, đây là thuận lợi cho chúng ta”.

Các chuyên gia khẳng định, Philippines chỉ ngừng nhập trong vòng 60 ngày, không phải đóng cửa hoàn toàn, và vẫn coi trọng nguồn cung từ Việt Nam. Đồng thời, nhiều doanh nghiệp Việt đã chủ động đa dạng hóa thị trường, chủng loại gạo, hạn chế phụ thuộc vào một số quốc gia.

Ông Phạm Thái Bình nhấn mạnh: “Dù là gạo, thủy sản hay trái cây, giải pháp duy nhất vẫn là phát triển bền vững. Chính sách quốc gia có thay đổi, Việt Nam vẫn phải chủ động xuất khẩu.”

Tiến sĩ Trần Minh Hải - Phó Hiệu trưởng Trường Chính sách công và Phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đề xuất: “Để đạt mục tiêu xuất khẩu 2025, cần sự phối hợp giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc mở rộng, đa dạng hóa thị trường, kể cả thị trường ngách như Trung Đông, Bắc Phi. Doanh nghiệp cần nắm rõ tiêu chuẩn nhập khẩu, trong nước phải nâng cao hệ thống kiểm soát chất lượng, phát triển hợp tác xã để tạo vùng nguyên liệu lớn.”

Dự kiến, xuất khẩu gạo của Việt Nam sẽ tăng mạnh trong những tháng cuối năm 2025 nhờ nhu cầu cao từ châu Phi và Trung Quốc. Cả năm, Việt Nam có thể xuất trên 8 triệu tấn gạo, vượt Thái Lan, vươn lên thứ 2 thế giới sau Ấn Độ, nhờ xây dựng được thương hiệu riêng và được nhiều thị trường ưa chuộng.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9