Hành trình bẫy ảnh phát hiện quần thể voọc mông trắng mới nhất ở Việt Nam

Mới đây, tại xã Đồng Thái, tỉnh Ninh Bình, các nhà khoa học đã công bố kết quả điều tra động vật hoang dã tại khu rừng phòng hộ trên địa bàn. Kết quả cho thấy, khu phức hợp núi đá vôi Yên Mô (cũ), nay là xã Đồng Thái, có hệ sinh thái đa dạng, là nơi trú ngụ của nhiều loài động vật hoang dã, nguy cấp.

Từ tháng 7 đến tháng 10/2025, các nhà sinh học của Trung tâm Tài nguyên, Môi trường và Biến đổi khí hậu (CE REC) dẫn đầu đoàn khảo sát cùng sự hỗ trợ của nhiều người dân địa phương (quen thuộc với địa bàn) đã lăn lộn trong khu rừng núi đá vôi hiểm trở để lắp đặt các bẫy ảnh, nhằm ghi lại hoạt động của các loài động vật trong khu rừng.

Nhà sinh học Nguyễn Thanh Phương cho biết, khu rừng núi đá vôi hiểm trở nên việc tiếp cận cực kỳ khó khăn, phải mất gần một tháng đoàn khảo sát mới lặp đặt xong số lượng bẫy ảnh là 48 máy. Các bẫy ảnh chủ yếu được lắp đặt ở các thung lũng giữa các đỉnh núi đá dốc, là môi trường sống ở những nơi được các loài thú ưa thích.

Sau 2 tháng hoạt động, các bẫy ảnh được thu hồi. Các nhà sinh học thu được 3.340 bức ảnh chụp từ các camera bẫy ảnh. Trong đó có tổng cộng có 417 ảnh về động vật, bao gồm 260 ảnh các loại thú và 157 ảnh các loài chim.

Điều khiến các nhà nghiên cứu vui mừng nhất đó là việc nhìn thấy loài voọc mông trắng quý hiếm xuất hiện tại khu rừng. Các hoạt động của chúng được bẫy ảnh ghi nhận lặp đi lặp lại nhiều lần với số lượng lớn các cá thể.

Việc ghi nhận sự xuất hiện của các cá thể voọc mông trắng qua các bẫy ảnh chứng minh cho việc ghi nhận sự xuất hiện của loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam đã được xếp vào nhóm “Cực kỳ nguy cấp” trong Sách Đỏ IUCN và Sách Đỏ Việt Nam, được phát hiện bằng máy bay không người lái khi khảo sát tại khu rừng này vào năm 2024.

Quần thể Voọc mông trắng được phát hiện ở rừng Đồng Thái là quần thể phát hiện mới nhất ở Việt Nam khoảng 37 cá thể, và được xem là một trong những quần thể có số lượng nhiều bậc nhất nước ta hiện nay sau quần thể ở đầm Vân Long và Kim Bảng cũng ở tỉnh Ninh Bình.

Ông Tilo Nadler, chuyên gia bảo tồn linh trưởng của CE REC chia sẻ, rừng phòng hộ Đồng Thái hiện là nơi sinh sống của quần thể lớn thứ ba của loài Voọc mông trắng ở Việt Nam. Đây là loài đặc hữu, có giá trị đặc biệt và có thể xem như “bảo vật quốc gia”, do đó khu vực cần được nâng cấp mức độ bảo vệ để bảo đảm sự tồn tại lâu dài của loài.

Không chỉ phát hiện voọc trắng quý hiếm, nguy cấp, bẫy ảnh của các nhà sinh học cũng đã phát hiện tại khu rừng Đồng Thái các loài động vật quý hiếm khác như sơn dương, khỉ mốc, chồn vàng, đồi bắc... Cụ thể, bẫy ảnh đã phát hiện 12 loài thú và 15 loài chim.

Theo ông Tilo Nadler, khu phức hợp núi đá vôi Đồng Thái ngoài là nơi sinh sống của loài Voọc mông trắng còn là nơi cư trú của nhiều loài động vật hoang dã nguy cấp khác. Nơi đây có cảnh quan thiên nhiên đặc sắc và có tiềm năng lớn để phát triển du lịch sinh thái bền vững. Việc sớm công nhận khu vực này trở thành khu bảo tồn loài và sinh cảnh là rất cần thiết. Đây sẽ là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển bền vững của địa phương trong tương lai.

Bà Nguyễn Thị Len - Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Thái chia sẻ, kết quả khảo sát, công bố của các nhà khoa học về các loài động vật trong rừng phòng hộ của địa phương có ý nghĩa trong công tác bảo vệ và phát triển rừng, bảo tồn thiên nhiên.

"Đây chính là cơ sở quan trọng để địa phương và các cấp có thẩm quyền đánh giá đúng tiềm năng sinh thái, cảnh quan. Từ đó, mở ra định hướng lâu dài cho việc nghiên cứu, đề xuất các mô hình phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm gắn với bảo tồn, phù hợp với điều kiện thực tế và quy hoạch chung của địa phương", bà Len nói.

Nguồn: Dân trí

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9