Nền kinh tế Việt Nam bước vào năm 2026 với một tâm thế đầy tự tin khi nhìn lại bảng thành tích ấn tượng của năm cũ. Con số 930 tỷ USD tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong năm 2025 đã tạo nên một nền tảng vững chắc cho những mục tiêu chiến lược dài hạn.

Sự bứt phá này không phải ngẫu nhiên, mà là kết quả của quá trình dịch chuyển mạnh mẽ từ xuất khẩu thô sang nhóm hàng công nghiệp chế biến và chế tạo. Nhóm ngành này hiện đang đóng góp tới 85% tỷ trọng kim ngạch, cho thấy cấu trúc kinh tế đang thay đổi theo hướng bền vững hơn. 

Đáng chú ý, đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì ngoạn mục khi chỉ trong nửa đầu tháng 1 năm 2026, kim ngạch đã chạm ngưỡng gần 40 tỷ USD. Việc giữ vững trạng thái xuất siêu nhẹ ngay từ những ngày đầu năm không chỉ giúp ổn định cán cân thương mại, mà còn tạo ra "vùng đệm" tâm lý cực kỳ quan trọng, giúp cộng đồng doanh nghiệp sẵn sàng thế và lực để tiếp tục "vượt sóng".

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới biến động, chuyên gia kinh tế Huỳnh Thanh Điền nhận định Việt Nam đang đứng trước những cơ hội chưa từng có. Cuộc đối đầu thương mại giữa các cực kinh tế lớn vô hình trung đã tạo ra sự chuyển dịch các dòng chảy hàng hóa và đầu tư về khu vực ASEAN.

Đánh giá về triển vọng này, ông Huỳnh Thanh Điền - Chuyên gia kinh tế khẳng định, trong bối cảnh sự đối đầu giữa các cực kinh tế ngày càng rõ nét, các nút thương mại mới đang dần hình thành. Việt Nam hiện được xem là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nơi nhiều đối tác quốc tế tin tưởng lựa chọn để đặt nền móng sản xuất mang tính dài hạn.

Song hành cùng lợi thế từ các FTA thế hệ mới, sự quyết liệt của Chính phủ trong việc giảm chi phí logistics xuống dưới mức 15% GDP cũng đang trở thành một "cú hích" trực tiếp. Điều này không chỉ giúp hàng hóa Việt gia tăng lợi thế cạnh tranh về giá, mà còn khẳng định năng lực cung ứng chuyên nghiệp và tin cậy trên sàn thương mại quốc tế.

Dù bức tranh kinh tế mang màu sắc tươi sáng, nhưng con đường chinh phục đỉnh cao mới vẫn tiềm ẩn nhiều thách thức từ các thị trường khó tính. Hiện nay, hơn 80% kim ngạch xuất khẩu của nước ta vẫn phụ thuộc vào 6 đối tác lớn như Hoa Kỳ, EU và Trung Quốc, những nơi vốn đang dựng lên các hàng rào kỹ thuật ngày càng khắt khe. 

Đứng trước bối cảnh đó, bà Lý Kim Chi - Phó Chủ tịch Hiệp Hội doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh, cảnh báo rằng bản chất cuộc chơi toàn cầu đã thay đổi hoàn toàn.

Doanh nghiệp nội địa buộc phải đối mặt với "tiêu chuẩn kép" và cơ chế biên giới carbon (CBAM) đang được áp dụng rộng rãi. Điều này đòi hỏi một sự thay đổi toàn diện, từ tư duy sản xuất manh mún sang đầu tư bài bản, lấy sự bền vững làm trọng tâm.

Để mục tiêu 1.000 tỷ USD trở thành thực tế, giải pháp cốt lõi nằm ở việc nâng cao hàm lượng giá trị trong từng sản phẩm. Doanh nghiệp cần chủ động đầu tư vào công nghệ chế biến sâu và xây dựng thương hiệu mạnh để thoát khỏi cái bẫy gia công giá rẻ đã tồn tại nhiều thập kỷ.

Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa thị trường và đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ là "chìa khóa" giúp các đơn vị linh hoạt xoay chuyển trước những thay đổi chính sách đột ngột từ các quốc gia nhập khẩu. Về vấn đề này, ông Huỳnh Thanh Điền nhấn mạnh một góc nhìn đầy thực tế, xuất khẩu cần được nhìn nhận ở khía cạnh đóng góp thực chất cho tăng trưởng, thay vì chỉ dừng ở con số, trong đó việc duy trì xuất siêu bền vững là yếu tố then chốt để tạo ra giá trị thặng dư cho nền kinh tế.

Cuối cùng, sự cộng hưởng giữa nỗ lực tự thân của doanh nghiệp và những cải cách hành chính quyết liệt từ phía Nhà nước sẽ là điểm tựa vững chắc nhất. Khi các rào cản thủ tục được tháo gỡ và hạ tầng logistics hoàn thiện, con số 1.000 tỷ USD không chỉ là một cột mốc khả thi, mà còn là dấu mốc khẳng định vị thế hoàn toàn mới của Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu. 

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9