TP. Hồ Chí Minh: Đột phá cơ chế tài chính, biến văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn

Thực tiễn cho thấy, TP. Hồ Chí Minh là nơi hội tụ nhiều sự kiện văn hóa có sức lan tỏa lớn. Tuy nhiên, để các hoạt động này phát triển thành một ngành công nghiệp văn hóa thực thụ, nguồn lực từ ngân sách là chưa đủ mà cần có sự tham gia mạnh mẽ của khối doanh nghiệp.

Doanh nghiệp là đối tác, không chỉ là nhà tài trợ

Trao đổi về chiến lược phát triển, ông Trần Thế Thuận - Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh khẳng định quan điểm mới: Doanh nghiệp được xác định là đối tác đồng hành cùng Nhà nước trong việc kiến tạo không gian sáng tạo và mở rộng thị trường.

Hiện tại, TP. Hồ Chí Minh đang định hướng xây dựng hệ sinh thái công nghiệp văn hóa gắn liền với lợi thế của một đô thị đặc biệt. Đó là sự kết nối chặt chẽ giữa văn hóa với du lịch, kinh tế đêm và các ngành dịch vụ để hình thành chuỗi giá trị gia tăng cao.

Đột phá với 3 cơ chế hợp tác công - tư đặc thù

Điểm nhấn quan trọng nhất trong việc cụ thể hóa Nghị quyết 80 tại TP. Hồ Chí Minh là việc triển khai thí điểm các mô hình hợp tác linh hoạt. Theo lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao, có 3 mô hình trọng điểm đang được hướng tới để tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn lực:

Mô hình "Đầu tư công - Quản trị tư": Đây là giải pháp nhằm khắc phục tình trạng các thiết chế văn hóa do Nhà nước đầu tư xây dựng nhưng vận hành kém hiệu quả. Nhà nước bỏ vốn xây dựng hạ tầng; Tư nhân tham gia quản lý, khai thác bằng sự năng động và nhạy bén thị trường. Ví dụ như, một tổ hợp nhà hát hiện đại được xây dựng bằng ngân sách, nhưng khâu tổ chức biểu diễn, mời nghệ sĩ quốc tế và bán vé sẽ do doanh nghiệp chuyên nghiệp đảm nhiệm, tránh lãng phí cơ sở vật chất.

Mô hình "Lãnh đạo công - Quản trị tư": Mô hình này giúp giảm gánh nặng ngân sách, đồng thời huy động tối đa nguồn lực xã hội. Doanh nghiệp bỏ vốn đầu tư trên quỹ đất hoặc quy hoạch của Nhà nước. Nhà nước giữ vai trò định hướng để đảm bảo sản phẩm văn hóa đi đúng quỹ đạo chính trị và giữ gìn bản sắc dân tộc. Ví dụ như, các khu phố đi bộ, không gian sáng tạo hoặc các tổ hợp phim trường quy mô lớn được doanh nghiệp đầu tư trên quỹ đất do Nhà nước quy hoạch.

Thành lập "Quỹ phát triển văn hóa hỗn hợp": Đây là cơ chế tài chính đặc biệt lần đầu tiên được đề cập rõ nét nhằm khuyến khích tư nhân làm văn hóa. Doanh nghiệp đóng góp vào quỹ này sẽ được hưởng cơ chế miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp. Ví dụ như, nguồn quỹ sẽ tài trợ cho các tác phẩm nghệ thuật hàn lâm có giá trị cao nhưng khó thu hồi vốn nhanh, hoặc dùng để bảo tồn các di sản phi vật thể đang có nguy cơ mai một.

Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp cất cánh

Để các mô hình trên đi vào thực tiễn, TP. Hồ Chí Minh cam kết phát huy tối đa vai trò kiến tạo thông qua việc hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính và mở rộng cơ chế đặt hàng. Song song đó, công tác đào tạo nguồn nhân lực quản trị văn hóa chuyên nghiệp cũng được chú trọng.

Khi các nút thắt về cơ chế tài chính được tháo gỡ, văn hóa sẽ không còn là lĩnh vực "tiêu tiền" mà trở thành động lực tăng trưởng mới. Điều này không chỉ giúp củng cố vai trò đầu tàu kinh tế của TP. Hồ Chí Minh mà còn khẳng định vị thế trung tâm sáng tạo và giao lưu văn hóa của khu vực trong tương lai.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9