Tháo gỡ mọi vướng mắc, nỗ lực thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công

Phát biểu ý kiến tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, đầu tư công luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm; thông qua chi tiêu của Nhà nước, đầu tư công trực tiếp làm tăng tổng cầu, là công cụ hữu hiệu để điều tiết và ổn định kinh tế vĩ mô, giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế.

Với vai trò dẫn dắt, đầu tư công kích hoạt đầu tư tư nhân và đầu tư FDI, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và sinh kế cho người dân, qua đó nâng cao tổng vốn đầu tư toàn xã hội, thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững; tạo nền tảng hạ tầng chiến lược, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia , mở ra không gian phát triển mới; thu hẹp khoảng cách phát triển, bảo đảm công bằng xã hội; tăng cường quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế.

Do đó các bộ, ngành, địa phương phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, nguồn lực, rà soát lại các thủ tục, công việc. Đặc biệt, chúng ta xác định đầu tư công là động lực tăng trưởng truyền thống. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ luôn quan tâm, chỉ đạo quyết liệt, sâu sát thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, triển khai 3 Chương trình mục tiêu quốc gia ngay từ những ngày đầu, tháng đầu năm.

Năm 2025, Thường trực Chính phủ đã tổ chức 4 hội nghị về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công; Chính phủ đã có 11 nghị quyết, Thường trực Chính phủ đã có 2 kết luận, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 8 chỉ thị, công điện và nhiều văn bản chỉ đạo đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công.

Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ, các thành viên Chính phủ đã tổ chức nhiều chuyến công tác làm việc trực tiếp với các địa phương để kiểm tra thực tế địa bàn; đôn đốc triển khai thực hiện các dự án, công trình, nhất là các công trình trọng điểm, quan trọng quốc gia và giải quyết vướng mắc, kiến nghị cụ thể.

Đến hết tháng 12/2025, giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đạt hơn 755 nghìn tỷ đồng, đạt 83,7% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn 3,4% về tỷ lệ và 206,6 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối so cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận, giải ngân vốn đầu tư công vẫn còn chậm; trong tháng 1/2026 để giải ngân hết 16,3% số vốn đầu tư công của năm 2025 là thách thức rất lớn. Hiện còn 22 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 dưới mức trung bình cả nước.

Sau cuộc họp này, Bộ Tài chính phải thông báo cho các cấp ủy nào chưa hoàn thành giải ngân vốn đầu tư công; từ đó phải rà soát lại đánh giá cán bộ; việc này phải được làm nghiêm túc. Trong khi đó, chúng ta phải bắt tay ngay vào giải ngân vốn đầu tư công của năm 2026 với tổng vốn gần 995,4 nghìn tỷ đồng, tăng 10,4% so năm 2025.

Để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 và đẩy nhanh phân bổ, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm 2026, góp phần thực hiện thành công nhiệm vụ rất thách thức “tăng trưởng 2 con số”, Thủ tướng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận vấn đề, tại sao cùng một cơ chế, chính sách mà có nơi làm tốt, nơi không làm tốt, từ đó “bắt mạch”, đưa ra nhiệm vụ giải pháp phù hợp để “chữa bệnh” chậm giải ngân vốn đầu tư công này, phải làm gì để điều chỉnh? Trong quá trình thực hiện, không bao giờ được quên quyền và lợi ích chính đáng của người dân; phải bảo vệ bằng được trước, trong và sau thực hiện dự án.

* Theo Bộ Tài chính, tổng số vốn năm 2025 được Thủ tướng Chính phủ đã giao kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2025 cho các bộ, cơ quan trung ương là 902.075,555 tỷ đồng (nếu cộng thêm kế hoạch vẫn cân đối địa phương giao tăng và kế hoạch các năm trước chuyển sang thì tổng số vốn cần giải ngân là 1.166.535,8 tỷ đồng). Số vốn còn lại chưa phân bổ chi tiết cho các dự án là 4.947,83 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương (chiếm 0,55% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao) của 3 bộ, cơ quan trung ương và 18 địa phương.

Trong đó, phần lớn số vốn chưa phân bổ (3.019,694 tỷ đồng) mới được Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh giữa các bộ, cơ quan trung ương và địa phương. Đối với số vốn còn lại: có 1.153,392 tỷ đồng của 8 địa phương đã hết nhiệm vụ chi, không còn nhiệm vụ giải ngân, sẽ thực hiện hủy dự toán theo quy định của pháp luật; 774,745 tỷ đồng của 8 địa phương do các nguyên nhân khác không thể thực hiện phân bổ.

Tình hình giải ngân kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2025: giải ngân từ đầu năm đến ngày 31/12/2025 là 755.141,6 tỷ đồng, đạt 83,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; trong đó: vốn ngân sách trung ương là 279.713,9 tỷ đồng, đạt 65,6%; vốn ngân sách địa phương là 475.427,7 tỷ đồng, đạt 99,9%.

So cùng kỳ tháng 12/2024 cao hơn 3,4% về tỷ lệ và 206.564,1 tỷ đồng về số tuyệt đối; mặc dù vốn ngân sách địa phương có tỷ lệ giải ngân cao, tăng 14,5% so cùng kỳ năm 2024 (85,4%), song tiến độ giải ngân vốn ngân sách Trung ương còn thấp, giảm 7,7% so cùng kỳ năm 2024 (71,6%).

Kết quả đến hết tháng 12/2025, so kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, có 11 bộ, cơ quan Trung ương và 15 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước; có 22 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức trung bình cả nước.

Như vậy, số kế hoạch vốn năm 2025 còn lại phải giải ngân đến 31/1/2026 để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao là 146.933,955 tỷ đồng. Đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khẩn trương thực hiện giải ngân toàn bộ số vốn nêu trên và có các giải pháp để đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án mới được Thủ tướng Chính phủ bổ sung vốn năm 2025.

Về tình hình phân bổ kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2026: Thủ tướng Chính phủ đã giao kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2026 cho các bộ, cơ quan trung ương là 995.348,05 tỷ đồng (đã bao gồm 5% tiết kiệm chi đầu tư vốn ngân sách trung ương để bổ sung cho Bộ Xây dựng thực hiện dự án Đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng).

Đến hết ngày 7/1/2026, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2026 chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án là 851.822,535 tỷ đồng, đạt 85,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Số vốn còn lại chưa phân bổ chi tiết là 143.525,514 tỷ đồng của 12 bộ, cơ quan trung ương và 22 địa phương. Đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khẩn trương thực hiện phân bổ số vốn nêu trên cho các nhiệm vụ, dự án theo quy định.