Người "giải mã" mây trời tại Thế vận hội mùa Đông 2026

Khi còn ngồi trên chiếc ghế tại một trường tiểu học ở miền Tây nước Pháp, cậu bé Thierry Robert-Luciani thường ngước nhìn những đám mây — không phải để mơ mộng, mà để "giải mã" chúng. Bị cuốn hút từ sớm bởi thời tiết và có sự gắn kết với dãy Dolomites qua ông nội, Robert-Luciani theo học vật lý khí quyển, rồi được đào tạo thành nhà dự báo và cuối cùng gắn bó với những ngọn núi.

Năm nay, ở tuổi 67 tuổi, ông đang đảm nhiệm vai trò chuyên gia khí tượng cho các nội dung trượt tuyết Alpine tại Thế vận hội mùa Đông Milano-Cortina, một công việc được hun đúc từ hàng chục năm quan sát bầu trời đầy biến động trên những sườn dốc khắc nghiệt nhất của môn thể thao này.

Sinh ra ở vùng Brittany và ban đầu hướng tới nghiên cứu học thuật, ông được các thầy hướng dẫn chuyển sang dự báo tác nghiệp khi nhận ra khả năng dự đoán nổi trội. Con đường đó đưa ông đến Dolomites thông qua một tổ chức đào tạo quốc tế cho các nhà dự báo và tới trung tâm tuyết lở gần Arabba, ở độ cao 1.600 mét so với mực nước biển, giữa lòng Sella Ronda — nơi cuộc sống giữa núi cao đã mài giũa tay nghề và trực giác của ông.

Mối liên hệ của Robert-Luciani với trượt tuyết đỉnh cao bắt đầu từ cuối những năm 1990, khi ông lần đầu được mời làm dự báo cho các chặng World Cup tại Cortina d'Ampezzo. Gần ba thập kỷ qua, ông phụ trách nhiều giải nam và nữ mỗi mùa, cùng các kỳ vô địch thế giới — một hành trình dài dẫn tới cuộc hẹn Olympic bất ngờ. Trong ngày thi đấu, đóng góp của ông ngắn gọn nhưng mang tính quyết định. Ông trình bày bản tin thời tiết ngắn cho trưởng đoàn các đội, ban tổ chức và lãnh đạo giải của Liên đoàn Trượt tuyết và Trượt ván tuyết Quốc tế, rồi có mặt trên sườn dốc để giữ liên lạc trực tiếp nếu điều kiện thay đổi nhanh cần điều chỉnh.

Nếu điều kiện thực tế khác với những gì đã thông báo, ông đánh giá lại bằng Synergie — hệ thống tác nghiệp khí tượng do Meteo-France phát triển, tích hợp ảnh vệ tinh, dữ liệu dự báo số, quan trắc và công cụ dự báo trên một giao diện duy nhất. Sau đó, ông báo cáo cho ban giám khảo, những người sẽ quyết định có tạm dừng hay hủy cuộc đua hay không.

Công tác chuẩn bị bắt đầu từ tối hôm trước với việc theo dõi sát các mô hình dự báo cập nhật nhanh — gọi là Rapid Update Cycles — và tiếp tục từ trước bình minh.

Trong môn thể thao mà kết quả được tính bằng phần trăm giây và lịch thi đấu phụ thuộc vào bầu trời miền núi luôn biến động, thói quen suốt đời quan sát mây — hình thành từ chiếc ghế lớp học ngày nào — nay đang giúp quyết định liệu các cuộc đua Olympic ở Dolomites có diễn ra đúng kế hoạch hay không.