Con đường Phạm Khắc: Một con đường - Một dấu ấn di sản

Con đường mang tên một NSND, một Anh hùng Lao động - Phạm Khắc

Thực hiện Nghị quyết số 380/2025 của HĐND TP. Hồ Chí Minh, tháng 8/2025, Sở Xây dựng đã có công văn gửi các đơn vị liên quan về lắp đặt biển báo tên đường trên địa bàn thành phố. Theo đó, 59 tuyến đường được đặt tên mới, điều chỉnh lý trình 7 tuyến đường. Đường Phạm Khắc được đặt tên cho tuyến giao thông nối liền 2 tuyến đường, tại số 12 Nguyễn Thị Minh Khai và số 5 Nguyễn Đình Chiểu. Tuy nhiên, do một số vướng mắc về cơ sở pháp lý, việc đặt tên đường vẫn chưa được diễn ra.

Vừa qua, UBND TP. Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 563/2026 về bãi bỏ Quyết định số 88/2007 về ban hành Quy định về lộ giới và quản lý đường hẻm trong các khu dân cư hiện hữu thuộc địa bàn Thành phố. Sau khi nút thắt pháp lý được tháo gỡ, Sở Xây dựng đã triển khai công tác lắp đặt biển báo tên đường theo quy định.

Căn cứ vào các cơ sở pháp lý trên, sáng ngày 6/2/2026, UBND phường Sài Gòn đã tổ chức Lễ Công bố việc đặt tên đường Phạm Khắc. Tham dự buổi lễ có sự hiện diện các Mẹ Việt Nam Anh hùng, đại diện các Sở, ban, ngành và lãnh đạo Đài Phát thanh và Truyền hình TP. Hồ Chí Minh cùng đại diện gia đình NSND, Anh hùng Lao động Phạm Khắc.

Theo đại diện từ Sở Văn hóa và Thể thao, con đường Phạm Khắc là một sự ghi nhận của Thành phố đối với các cống hiến của ông trong sự nghiệp của mình. Bên cạnh đó, con đường còn mang một giá trị văn hóa, khi lưu giữ những ký ức đô thị góp phần giáo dục thế hệ trẻ về cống hiến lớn lao của thế hệ đi trước.

Nhà báo Phạm Khắc là một trong 60 cá nhân tiêu biểu trong sự nghiệp xây dựng và phát triển TP. Hồ Chí Minh (1975-2025) được Thành phố tôn vinh nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

NSND Phạm Khắc: Cuộc đời gắn với những thước phim lịch sử

Ông sinh ra tại xã Phước Long, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre (Nay là Vĩnh Long), tham gia cách mạng vào năm 1956, lúc tuổi 17. Ông bước vào điện ảnh cách mạng bằng chính nhịp thở của chiến tranh. Năm 1964, sau khi được cử đi học chính quy báo chí và điện ảnh, ông theo chân các chiến sĩ giải phóng về đồng bằng sông Cửu Long, thực hiện bộ phim "Chiến thắng đồn Cây Điệp" - tác phẩm mở đầu cho dòng phim chiến tranh miền Nam. Bộ phim đầu tay này không chỉ là cột mốc sự nghiệp mà còn là lời tuyên thệ âm thầm của người phóng viên cầm máy giữa chiến tuyến. Từ đó, ông trở thành một trong những phóng viên chiến trường quả cảm nhất.

Năm 1970, theo yêu cầu nhiệm vụ, ông vượt Trường Sơn ra Bắc. Tại Đài Truyền hình Việt Nam, ông tiếp tục làm nên những dấu ấn đáng nhớ với "Cuộc đọ sức 5 ngày đêm" - giải nhất nghệ thuật của Liên hoan Phim quốc tế Praha; "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" - giải Bông sen bạc Liên hoan Phim Việt Nam lần II. Ông cũng là người quay những thước phim hiếm hoi tại Hội nghị Paris - nơi chiến lược và ngoại giao cùng lúc đan xen giữa hòa bình và máu lửa.

Sau thời gian tu nghiệp tại Cộng hòa Dân chủ Đức, năm 1976, ông trở lại TP. Hồ Chí Minh và gắn bó với nơi này. Hơn 30 bộ phim tài liệu ra đời dưới ống kính của ông, từ Sư đoàn 9 anh hùng, Chuyện kể Yuk Sarết đến Gặp lại Ấp Bắc… là những lát cắt sâu lắng về một Việt Nam từ đau thương vươn lên tái thiết.

Nhưng đỉnh cao phải kể đến "Mê Kông ký sự" - bộ phim tài liệu dài 70 tập, phát sóng năm 2004. "Mê Kông ký sự" khi lên sóng lập tức trở thành hiện tượng lạ của truyền hình Việt Nam. Bộ phim tài liệu ấy đã phá vỡ mọi định kiến về "giờ vàng" hay "giải trí hóa" truyền hình khi thu hút đông đảo bạn xem đài. Bằng ngôn ngữ điện ảnh mộc mạc và chất liệu đời sống sinh động, "Mê Kông ký sự" thu hút hàng triệu người xem như một dòng chảy văn hóa - lịch sử len lỏi vào lòng người.

Bộ phim không chỉ nhận giải Cánh diều vàng 2005 mà còn khơi nguồn cho cả một dòng phim ký sự khám phá "made in Vietnam": "Ký sự hỏa xa - Hành trình xuyên lục địa", "Ký sự Amazon", "Huyền bí sông Hằng", "Trở lại Volga", "Bên dòng Mississippi"… Công đầu vẫn thuộc về Phạm Khắc - người chủ biên, tổng đạo diễn và cũng là linh hồn của dự án.

Ông cũng là người sáng lập Hãng phim truyền hình TFS - cái nôi của những tác phẩm điện ảnh truyền hình kinh điển. Ở vị trí Giám đốc HTV, ông đã đặt nền móng cho nhiều bước phát triển lớn của ngành truyền hình Thành phố.

Bên cạnh đó, ông cũng là "cha đẻ" của Cuộc đua xe đạp Cúp Truyền hình TP. Hồ Chí Minh, khởi xướng từ năm 1989, kết thúc đúng 11 giờ 30 phút ngày 30/4 hằng năm tại Hội trường Thống Nhất - như một biểu tượng bất biến cho tinh thần thống nhất và chuyển động không ngừng của Thành phố sau ngày Giải phóng.

Với tất cả những cống hiến cho điện ảnh và truyền hình, Phạm Khắc được trao tặng danh hiệu NSƯT năm 1984, NSND năm 1997 và Anh hùng Lao động năm 2000.

Năm 2007, ông qua đời tại TP. Hồ Chí Minh, nhưng ống kính của ông vẫn ở đó - trong mỗi khung hình, trong ký ức của đồng đội, trong hành trình sáng tạo của những thế hệ hậu sinh. Và con đường mang tên Phạm Khắc ngày hôm nay chính là khẳng định cho sự lưu dấu mãi của thế hệ đi sau với những đóng góp lớn lao kia.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9