Thời điểm có hiệu lực được FTSE Russell dự kiến là ngày 21/9/2026, sau kỳ đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026. Trong báo cáo, FTSE Russell cho biết đợt đánh giá này tập trung xem xét mức độ tiến triển của Việt Nam trong việc mở rộng khả năng giao dịch qua các công ty chứng khoán toàn cầu - yếu tố quan trọng để các quỹ đầu tư quốc tế mô phỏng chỉ số. Dù vậy, đây là những tín hiệu rất tích cực.

Vậy liệu dòng vốn có thực sự chảy mạnh vào Việt Nam? Niềm tin của nhà đầu tư sẽ biến động như thế nào? Và chúng ta cần chuẩn bị gì để đi xa hơn?

Cùng trao đổi về vấn đề này, Đài Phát thanh và Truyền hình TP. Hồ Chí Minh (HTV) rất vinh dự được chào đón ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam để cùng thảo luận.

Theo ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, tác động của việc nâng hạng cần được nhìn nhận trên cả hai phương diện định tính và định lượng.

Về mặt định tính, đây là một cú hích tâm lý cực lớn, giúp các nhà đầu tư trong và ngoài nước trở nên lạc quan, tích cực hơn đáng kể. Nhìn lại lịch sử các thị trường đã được nâng hạng trước đây như Kuwait, Saudi Arabia hay Romania, có thể thấy rõ một điểm chung: thị trường đều ghi nhận những diễn biến tăng điểm tích cực trong khoảng ba tháng sau thời điểm có thông báo chính thức.

Điều này cho thấy câu chuyện nâng hạng có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến xu hướng thị trường trong ngắn hạn, dù về dài hạn, sự tăng trưởng bền vững vẫn phải phụ thuộc vào các yếu tố nền tảng của kinh tế vĩ mô.

Về mặt định lượng, ý nghĩa của việc nâng hạng còn rõ rệt hơn. Nó sẽ mở ra một con đường hoàn toàn mới để thu hút các dòng vốn đầu tư quốc tế, bao gồm cả vốn chủ động và thụ động. Đặc biệt, các quỹ thụ động như ETF thường có xu hướng tăng cường đầu tư vào Việt Nam khi thị trường được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi. Theo ước tính sơ bộ, riêng nhóm quỹ này có thể mang về hơn 1 tỷ USD dòng vốn ròng, mở ra một khởi đầu đầy hứa hẹn và tạo tiền đề cho làn sóng vốn mới, chất lượng hơn

Tuy nhiên, lộ trình đến tháng 9/2026 vẫn còn một kỳ rà soát tạm thời vào tháng 3/2026.

Ông Minh cho rằng đây là một bước đi khá đặc biệt và chưa có tiền lệ của FTSE Russell, thể hiện sự thận trọng cao độ. Sự thận trọng này xuất phát từ bài học trong quá khứ, điển hình là trường hợp của Pakistan, quốc gia đã nhanh chóng bị hạ bậc trở lại sau khi được nâng hạng. Do đó, FTSE Russell muốn đảm bảo rằng những cải cách của Việt Nam là bền vững.

Bên cạnh đó, thử thách lớn nhất của Việt Nam hiện nay vẫn nằm ở cơ chế giao dịch. Dù đã có nhiều nỗ lực, mô hình cho phép nhà đầu tư nước ngoài giao dịch mà không cần ký quỹ trước (non-prefunding) của Việt Nam vẫn còn khác biệt so với chuẩn mực quốc tế. Do đó, FTSE Russell sẽ tiếp tục theo dõi sát sao vấn đề này cho đến khi hệ thống đối tác bù trừ trung tâm (CCP) được áp dụng hoàn chỉnh.

Ngoài ra, thị trường cũng có thể sẽ đối mặt với áp lực bán ròng nhỏ từ hoạt động cơ cấu lại danh mục của các quỹ hiện đang đầu tư theo chuẩn thị trường cận biên. Dù vậy, thách thức này được đánh giá là không quá lớn do tỷ trọng sở hữu của các nhà đầu tư tài chính ngắn hạn đã giảm đáng kể trong thời gian qua.

Khi cánh cửa nâng hạng chính thức mở ra, kỳ vọng về một dòng vốn tỷ đô chảy vào Việt Nam là rất lớn, với con số ước tính từ các công ty chứng khoán lên tới 5-7 tỷ USD.

Về lộ trình của dòng vốn này, ông Nguyễn Thế Minh phân tích rằng các quỹ đầu tư thụ động thường sẽ bắt đầu giải ngân vào thời điểm quyết định có hiệu lực, tức là từ tháng 9/2026.

Tuy nhiên, không loại trừ khả năng các quỹ chủ động, với sự linh hoạt của mình, sẽ có những động thái mua vào sớm hơn để đón đầu xu hướng. Lịch sử tại các thị trường khác đã cho thấy điều này, vì vậy chúng ta hoàn toàn có thể kỳ vọng những tín hiệu tích cực của dòng vốn ngoại sẽ xuất hiện ngay từ đầu năm 2026.

Một câu hỏi lớn được đặt ra rằng liệu dòng vốn ngoại có đảo chiều trong bối cảnh khối ngoại đã bán ròng hơn 110.000 tỷ đồng từ đầu năm?

Ông Minh cho rằng xu hướng bán ròng vừa qua không liên quan đến câu chuyện nâng hạng, mà chủ yếu xuất phát từ chênh lệch lãi suất giữa USD và VND, gây áp lực lên tỷ giá.

Sự đảo chiều của dòng vốn này trong tương lai sẽ được củng cố bởi ba yếu tố chính. Thứ nhất, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) dự kiến giảm lãi suất vào cuối năm và sang năm 2026 sẽ thu hẹp khoảng cách lãi suất và giảm áp lực bán ròng.

Thứ hai, chính câu chuyện nâng hạng sẽ tạo ra cơ hội để thu hút các dòng vốn mới, chất lượng hơn tham gia vào thị trường.

Cuối cùng, làn sóng IPO của các doanh nghiệp lớn dự kiến diễn ra trong giai đoạn 2025-2027, với giá trị ước tính hơn 50 tỷ USD, sẽ tạo ra "hàng hóa" mới hấp dẫn, có khả năng thu hút mạnh mẽ dòng vốn ngoại, tương tự như chu kỳ 2017-2019.

Tuy nhiên, nâng hạng theo chuẩn FTSE chỉ là bước khởi đầu. Về dài hạn, để giữ chân dòng vốn và tiến xa hơn đến mục tiêu được MSCI nâng hạng – một sân chơi có quy mô vượt trội hơn hẳn – Việt Nam cần giải quyết các vấn đề cốt lõi.

Yếu tố quyết định là phải tháo gỡ nút thắt về tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài bằng cách rà soát, cơ cấu lại các ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Đây là một nhiệm vụ đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, chứ không chỉ riêng một bộ ngành.

Bên cạnh đó, việc sớm ban hành thông tư hướng dẫn để triển khai sản phẩm chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (NVDR) sẽ là chìa khóa quan trọng để mở ra cánh cửa đến với MSCI.

Ở tầm vĩ mô, việc nâng hạng thị trường sẽ mang lại những tác động lan tỏa tích cực đến toàn bộ nền kinh tế.

Nó không chỉ giúp cải thiện chất lượng và thanh khoản cho thị trường vốn, mà còn nâng cao vai trò của thị trường này, giúp đa dạng hóa kênh huy động vốn cho doanh nghiệp, từ đó giảm sự phụ thuộc quá lớn vào hệ thống ngân hàng và giảm thiểu rủi ro cho nền kinh tế.

Hơn nữa, đây còn là một yếu tố tích cực, góp phần cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia, giúp cả Chính phủ và doanh nghiệp có thể huy động vốn quốc tế với chi phí tốt hơn trong tương lai.

Nâng hạng, vì thế, không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà là câu chuyện của cả nền kinh tế Việt Nam.

 >>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9