TP. Hồ Chí Minh đang trở thành một "Đại công trường" sôi động chưa từng có. Các đợt khởi công đồng loạt các công trình trọng điểm được tổ chức với tần suất ngày càng nhiều, cách nhau với thời gian rất ngắn, cho thấy quyết tâm của Thành phố trong việc kiến tạo động lực phát triển cho giai đoạn mới

Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh vừa trình UBND Thành phố kế hoạch khởi công, động thổ 4 dự án hạ tầng giao thông đô thị trọng điểm dự kiến diễn ra vào ngày 15/1 tới, gồm: Metro số 2, Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc, cầu Cần Giờ và cầu Phú Mỹ 2. Tổng mức đầu tư khoảng 239.000 tỷ đồng.

Trước đó, HĐND Thành phố đã thông qua chủ trương đầu tư và các cơ chế quan trọng liên quan đến 4 dự án này, làm cơ sở pháp lý để Thành phố triển khai đồng loạt trong thời gian tới.

Đây là đợt khởi công đồng loạt đầu tiên trong năm 2026, tiếp tục tạo tiền đề để Thành phố trở thành "Đại công trường" - một sự ví von rất xứng tầm với quy mô các công trình gần đây, đã được Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được nhấn mạnh tại Hội nghị tổng kết thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2025; quán triệt, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của TP. Hồ Chí Minh vừa rồi.

Đợt khởi công đồng loạt gần đây nhất là vào ngày 19/12/2025, TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức lễ khởi công, động thổ, thông xe kỹ thuật và khánh thành cùng lúc 10 dự án tiêu biểu, có ý nghĩa chính trị, kinh tế - xã hội quan trọng, góp phần chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Không chỉ là một "Đại công trường" về hạ tầng, TP. Hồ Chí Minh còn trở thành "Đại công trường" về đầu tư. Một bước ngoặt lịch sử là vào ngày 21/12/2025, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đã chính thức thành lập. Với khung pháp lý đột phá, đây không chỉ là thỏi nam châm thu hút vốn ngoại mà còn là động lực để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, kết nối Việt Nam với các chuỗi giá trị toàn cầu.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số vào năm 2026, TP. Hồ Chí Minh xác định 3 đột phá chiến lược, gồm: Trung tâm Tài chính quốc tế, đường sắt đô thị và Khu thương mại tự do.

Trong đó, đường sắt đô thị và Khu thương mại tự do sẽ giúp Thành phố thu hút được vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Riêng với Trung tâm Tài chính quốc tế, Thành phố sẽ thu hút được cả FDI và vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII) qua các sàn giao dịch chứng khoán hoặc các định chế tài chính trung gian khác.

Các chuyên gia dự báo sau khi thành lập Trung tâm Tài chính quốc tế, Việt Nam sẽ thu hút khoảng 20 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài, kể cả vốn đầu tư gián tiếp và trực tiếp trong năm 2026 và khoảng 50 tỷ USD trong 3 năm đầu. Đây là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm nâng cấp thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. Bên cạnh đó cũng rất cần sự cộng hưởng giữa các định chế tài chính truyền thống như ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm và các mô hình công nghệ mới.

Ông Trịnh Thanh Cần - Tổng giám đốc công ty cổ phần chứng khoán Fafi chia sẻ: "Chúng ta cũng đang xây dựng thêm các thể chế nền tảng để phát triển thêm các sản phẩm giao dịch tài chính cũng như những nền tảng tài sản khác như vàng, crypto. Ví dụ giao dịch vàng tài khoản, những nước như Indonesia đã làm cách đây mười mấy năm rồi, giá trị giao dịch rất lớn, phục vụ nhu cầu đầu tư, tích lũy tài sản vàng của người dân. Chúng ta đang thiếu những sân chơi đó, nên thực sự có những nhà đầu tư trong nước cũng đang tìm cách đầu tư ở nước ngoài".

TP. Hồ Chí Minh đang tiến dần tới quy mô siêu đô thị (megacity). Trong quá trình đó, việc học hỏi, chắt lọc kinh nghiệm từ những điển hình đi trước sẽ giúp Thành phố đầu tư và vận hành hiệu quả, tăng tính cạnh tranh quốc tế. Trong đó, các nước trong khối ASEAN có những điều kiện khá tương đồng với Việt Nam. Một số thành phố lớn vừa là tấm gương chuyển mình thành công đáng học tập, vừa là đối thủ cạnh tranh sắp tới của siêu đô thị TP. Hồ Chí Minh.

Singapore được biết đến như một trong những mô hình quy hoạch và phát triển đô thị hiệu quả nhất châu Á.

Hệ thống quy hoạch đô thị được xây dựng trên hai tầng chính: Tầng dài hạn là Kế hoạch Tổng thể với định hướng phát triển kéo dài tới 40-50 năm, đảm bảo đất đai được phân bổ hợp lý cho nhà ở, công nghiệp, thương mại, giao thông và không gian xanh, đồng thời đưa ra những dự báo về dân số và nhu cầu kinh tế trong tương lai.

"Vành đai xanh" được thiết lập xung quanh khu vực trung tâm, với các khu dân cư mới, khu công nghiệp và hệ thống giao thông hiện đại. Dù quy hoạch dài hơi, Kế hoạch Tổng thể được rà soát định kỳ 10 năm một lần, để điều chỉnh theo biến động thực tế.

Bên cạnh đó là Kế hoạch Trung hạn trong khoảng thời gian 10 đến 15 năm, được cập nhật 5 năm một lần. Kế hoạch này quy định cụ thể mật độ xây dựng, khu vực chức năng và mật độ dân cư, đồng thời đảm bảo tính pháp lý và minh bạch cho từng lô đất. Quy hoạch đô thị Singapore lấy con người làm trung tâm, khi các khu dân cư mới được thiết kế để cư dân có thể tiếp cận các tiện ích cơ bản trong khoảng cách ngắn.

Singapore cũng xây dựng hệ thống giao thông hiệu quả bậc nhất châu lục. Điểm cốt lõi là xây dựng hệ thống giao thông tích hợp Walk-Cycle-Ride (tức Đi bộ-Đạp xe-Giao thông Công cộng), xem giao thông là phần mở rộng tự nhiên của quy hoạch đô thị, trong đó mục tiêu lớn nhất là giảm phụ thuộc vào xe cá nhân.

Xương sống của hệ thống giao thông này chính là hệ thống tàu điện ngầm MRT. Mạng lưới được liên tục mở rộng trong hàng chục năm qua, chiều dài hơn 240km, gồm 160 ga, phục vụ đến 3,4 triệu lượt khách/ngày theo số liệu năm 2024. Trong tầm nhìn đến năm 2030, hệ thống này nhắm mục tiêu 80% hộ gia đình ở Singapore có thể tiếp cận nhà ga trong chưa đến 10 phút đi bộ.

Ngoài tàu điện ngầm, Singapore cũng có hệ thống xe buýt rộng khắp hàng ngàn chiếc, với các bến xe mới được thiết kế theo mô hình liên hợp với MRT, tạo thuận tiện tối đa cho hành khách.Bên cạnh đó là mục tiêu lớn hơn: xây dựng hệ thống giao thông xanh, sạch và thân thiện môi trường. Chính phủ Singapore đặt mục tiêu đến năm 2040, toàn bộ phương tiện giao thông sẽ sử dụng năng lượng sạch.

Trong vấn đề thu hút đầu tư, Bangkok duy trì được sức hút mạnh mẽ nhờ sự kết hợp giữa thị trường lớn, dịch vụ phát triển, vị trí chiến lược và chính sách đầu tư linh hoạt. Với nhiều điểm tương đồng, thủ đô Thái Lan trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với TP. Hồ Chí Minh trong khu vực, cũng là điển hình cần chắt lọc kinh nghiệm.

Theo dữ liệu tổng hợp, GDP của khu vực Bangkok Metropolitan Region (hay Vùng Đô thị Bangkok) đạt 252 tỷ đến 259 tỷ USD trong giai đoạn 2022-2024, chiếm gần một nửa GDP của cả Thái Lan, dù chỉ chiếm một phần nhỏ dân số cả nước.

Với sức mua và hoạt động kinh tế tập trung rất cao, Bangkok cũng nhiều năm liền nằm trong nhóm thành phố đón khách quốc tế nhiều nhất thế giới. Doanh thu dịch vụ khổng lồ kéo theo nhu cầu đầu tư liên tục vào khách sạn, bán lẻ, logistics, y tế, giải trí... Qua đó cho thấy nhà đầu tư bị thu hút trước hết bởi thị trường lớn tại đây.

Thành phố được đánh giá có môi trường đầu tư linh hoạt và thực tế, với thủ tục tương đối nhanh và môi trường kinh doanh thân thiện. Một yếu tố then chốt khác là cơ chế xúc tiến đầu tư tập trung và chuyên nghiệp thông qua Hội đồng đầu tư tại Thái Lan (BOI). Cơ quan này cung cấp các ưu đãi thuế có chọn lọc và theo chiến lược, hỗ trợ thủ tục hành chính, và định hướng rõ ngành ưu tiên.

Mới nhất, chính phủ Thái Lan đang đặt mục tiêu thu hút thêm đầu tư vào 5 “ngành công nghiệp tương lai” cốt lõi gồm Trung tâm dữ liệu; Trí tuệ nhân tạo (AI); Xe điện; Nông nghiệp chính xác; Công nghệ thực phẩm, thông qua việc cải thiện đáng kể sự thuận lợi trong kinh doanh thông qua các luật và quy định sửa đổi.

Không chỉ vậy, Bangkok không đứng một mình mà còn dựa vào kết nối vùng. Thành phố hưởng lợi lớn từ một vùng kinh tế trọng điểm kết nối với các tỉnh công nghiệp và cảng biển phía Đông. Nhờ đó, Bangkok tập trung dịch vụ, tài chính, điều hành, trong khi các ngành công nghiệp và logistics phân bổ ra vùng phụ cận, giúp giảm áp lực cho vùng lõi đô thị vốn đã quá đông đúc.

Không áp dụng cứng nhắc giải pháp từ các nước khác, TP. Hồ Chí Minh hoàn toàn có thể thử nghiệm bằng cách kết hợp những ưu điểm từ nhiều nơi. Theo Tiến sĩ Dương Như Hùng - Trưởng Khoa Quản lý Công nghiệp, Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh: “Tôi rất hào hứng với năm 2026. Về hạ tầng, thì tôi thấy các đường vành đai xung quanh, metro được khởi công, nâng cấp các cảng cạn và cảng container, đặc biệt là Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) có những chuẩn mực rất cao, đi kèm theo đó là con người. Để đạt được những chuẩn mực cao như vậy, chúng ta phải nhân lực, người giỏi, như vậy không chỉ đào tạo mà chúng ta phải thu hút người ta đến. Thu hút người ta đến thì phải tạo môi trường sống. Do đó, metro sẽ góp phần thúc đẩy IFC, và ngược lại IFC cũng là cơ hội thu hút vốn về TP. Hồ Chí Minh, không chỉ giúp các doanh nghiệp trong nước tiếp cận nguồn vốn rẻ hơn, mà đồng thời tạo ra giá trị gia tăng.”

“Tôi rất mừng là gần đây Quốc hội đã điều chỉnh lại Nghị quyết 98 và ban hành một số Nghị quyết giao quyền tự chủ cho TP. Hồ Chí Minh. Đây là cơ hội chuyển những quyền từ Nghị quyết thành giá trị kinh tế. Để thực hiện điều đó, chúng ta phải dám làm. Đã làm thì luôn luôn có những rủi ro, chúng ta phải có những cơ chế bảo vệ những người dám làm. Chúng ta muốn chơi với quốc tế, đầu tư quốc tế ở Việt Nam, thì những chuẩn mực về kế toán, quản trị điều hành phải theo chuẩn mực, nó liên quan đến vấn đề đào tạo. Tôi hy vọng các dự án sẽ góp phần hoàn thiện giao thông, giảm ô nhiễm môi trường, góp phần đưa TP. Hồ Chí Minh vào TOP 100 thành phố toàn cầu, đáng sống.” - Tiến sĩ Dương Như Hùng chia sẻ.

Với "Đại công trường" TP. Hồ Chí Minh, lợi thế của Thành phố đang được tận dụng để chuẩn bị cho chặng đường phát triển sắp tới. Đây cũng là nỗ lực nhằm giải quyết 4 vấn đề lớn mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ ra cho TP. Hồ Chí Minh. Đó là ùn tắc giao thông, ngập nước, ô nhiễm môi trường và trật tự xã hội, không ma túy. Bởi các yếu tố này có tác động trực tiếp đến đời sống người dân, khiến Thành phố khó thu hút nhà đầu tư, du khách.

"Công trường" là nơi dựng xây, kiến tạo từng chi tiết nhỏ nhất. Đáp ứng từng nhu cầu nhỏ nhất cho cộng đồng chính là "Đại công trường". Mức sống, niềm hạnh phúc của người dân chính là thước đo cao nhất cho sự phát triển.