Trong khi đó, từ góc nhìn Liên minh Châu Âu (EU), đây bị coi là hành động xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia và thách thức trực diện luật pháp quốc tế.

Dù nằm ở khu vực Bắc Mỹ về mặt địa lý, Greenland là vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch. Không phải thành viên EU, song với tư cách là một phần của Đan Mạch, Greenland vẫn nằm dưới ô bảo trợ an ninh của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Điều này đặt ra câu hỏi then chốt: Liệu EU và NATO sẽ khoanh tay đứng nhìn một đồng minh bị “thôn tính” hay đây sẽ là khởi đầu cho sự rạn nứt, thậm chí là dấu chấm hết của liên minh quân sự lớn nhất trong lịch sử hiện đại?

Trước mắt, lựa chọn ưu tiên của EU và NATO là con đường ngoại giao và vận động hành lang. Các đặc phái viên của Đan Mạch và Greenland đang tích cực làm việc với giới lập pháp Mỹ, nhấn mạnh rằng một hiệp ước quốc phòng ký từ năm 1951 đã cho phép Washington mở rộng hiện diện quân sự quy mô lớn tại Greenland. Theo họ, hợp tác vẫn là giải pháp hợp lý hơn nhiều so với việc chiếm hữu lãnh thổ.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cũng đã đưa ra “lằn ranh đỏ”, cảnh báo rằng bất kỳ hành động tấn công nào nhằm vào Greenland sẽ là “phát súng kết liễu” đối với NATO.

Trong khi đó, Tổng thống Trump lập luận rằng Greenland đang bị bao vây bởi sự hiện diện ngày càng gia tăng của Nga và Trung Quốc. Dù nhiều nhà ngoại giao cho rằng nhận định này bị phóng đại, NATO vẫn buộc phải có động thái nhằm xoa dịu các quan ngại an ninh từ phía Mỹ.

Một sáng kiến mang tên “Canh gác Bắc Cực” do liên quân Anh - Pháp - Đức đề xuất đã được đưa ra, với mục tiêu tăng cường khí tài và ngân sách quốc phòng tại khu vực này, qua đó thể hiện cam kết nghiêm túc của Châu Âu trong việc bảo vệ an ninh Bắc Cực.

Đây được xem là phương án ít gây tổn thương nhất, vừa đáp ứng mối lo chiến lược của Washington, vừa tránh việc làm thay đổi chủ quyền của Greenland.

Tuy nhiên, nếu những cam kết của các đồng minh EU về việc tăng cường bảo vệ Bắc Cực vẫn không đủ để kiềm chế các tính toán của Tổng thống Donald Trump, Châu Âu có thể buộc phải tính đến biện pháp mạnh cuối cùng - “khẩu súng Bazooka” trên mặt trận thương mại, thứ công cụ đầy uy lực mà EU chưa từng chính thức kích hoạt.

Về mặt lý thuyết, EU - với thị trường hơn 450 triệu dân - sở hữu sức nặng kinh tế đủ lớn để gây sức ép đáng kể lên Washington. Các biện pháp được đặt lên bàn cân trải dài từ việc hạn chế hoạt động của các căn cứ quân sự Mỹ tại Châu Âu, cho tới khả năng ngừng mua trái phiếu chính phủ Mỹ.

Cơ chế này cho phép Ủy ban Châu Âu áp đặt các biện pháp trả đũa sâu rộng, bao gồm cấm nhập khẩu hàng hóa Mỹ, tăng thuế quan, tước bỏ quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp Mỹ, thậm chí phong tỏa các dòng vốn đầu tư.

Dẫu vậy, đây là lựa chọn đầy rủi ro. Nhiều chính phủ EU lo ngại rằng một cuộc đối đầu thương mại toàn diện sẽ gây tổn hại trực tiếp đến chính nền kinh tế Châu Âu, trong bối cảnh khối này vẫn phụ thuộc sâu vào Mỹ ở các lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, công nghệ cao và công nghiệp quốc phòng.

Không chỉ vậy, Châu Âu cũng không muốn làm suy yếu mối quan hệ với Washington khi Mỹ vẫn giữ vai trò trung tâm trong việc hỗ trợ Ukraine - một ưu tiên chiến lược hàng đầu của EU hiện nay.

Trước những rủi ro của một cuộc đối đầu thương mại trực diện với Mỹ, EU đang chuyển hướng sang một phương án thực tế hơn: đầu tư và hỗ trợ tài chính. Mục tiêu là tăng gấp đôi mức trợ cấp dành cho Greenland, tạo đối trọng với sức mạnh tài chính của Washington, đồng thời giữ người dân hòn đảo này gắn bó với mô hình phúc lợi Bắc Âu - vốn được đánh giá là ổn định và bền vững hơn.

Hiện nay, Greenland phụ thuộc đáng kể vào khoản trợ cấp khoảng 530 triệu euro mỗi năm từ Đan Mạch, tương đương 20% GDP của hòn đảo. Tuy nhiên, giới hoạch định chính sách Châu Âu thừa nhận con số này vẫn còn quá khiêm tốn nếu đặt cạnh tham vọng địa chiến lược và tiềm lực tài chính của Mỹ.

Trong lúc Brussels còn cân nhắc tính khả thi của các biện pháp trừng phạt kinh tế, Washington được cho là đã tung ra một đòn đi trước: chiến thuật “ngoại giao đô la”. Theo hãng tin Reuters, các cố vấn Nhà Trắng đã lan truyền thông tin về việc thảo luận một gói chi trả trực tiếp 100.000 USD cho mỗi người dân Greenland, nhằm thuyết phục họ tách khỏi Đan Mạch.

Với dân số chỉ khoảng 57.000 người, tổng chi phí của kế hoạch này rơi vào khoảng 5,7 tỷ USD - một con số không đáng kể đối với ngân sách liên bang Mỹ, nhưng lại có sức nặng rất lớn đối với một nền kinh tế nhỏ như Greenland.

Để đối trọng, Brussels đang tính đến việc nhân đôi mức trợ cấp hiện tại, biến căng thẳng địa chính trị thành một cuộc chạy đua tài chính, nơi câu hỏi không còn là ai đúng về mặt pháp lý, mà là ai có “túi tiền sâu” hơn để giữ lấy lòng trung thành của cư dân hòn đảo băng giá.

Người dân Greenland vì thế đứng trước một lựa chọn đầy nghiệt ngã: một bên là viễn cảnh giàu có từ dòng vốn và các tập đoàn Mỹ, bên kia là việc duy trì hệ thống an sinh xã hội kiểu Bắc Âu - chậm rãi nhưng ổn định.

Trong cuộc gặp với Thủ tướng Đan Mạch ngày 13/01, ngay trước thềm cuộc làm việc với Phó Tổng thống Mỹ Vance, Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen đã công khai phản đối kế hoạch sáp nhập của Mỹ, đồng thời tái khẳng định sự gắn bó của Greenland với Đan Mạch.

Các cuộc thăm dò dư luận tại Greenland cho thấy, đa số người dân mong muốn tự quyết định tương lai của mình, không phụ thuộc vào Đan Mạch hay Mỹ. Thông điệp được lặp lại nhiều lần trong các cuộc phỏng vấn đường phố là: Greenland is not for sale.

Chính nguy cơ sụp đổ lòng tin chiến lược và uy tín toàn cầu này có thể trở thành yếu tố then chốt, buộc Washington phải cân nhắc lại trước khi thực hiện bất kỳ bước đi mạo hiểm nào.

Từ ngoại giao, tài chính đến sự hiện diện quân sự, EU và NATO đang nỗ lực vạch ra những rào cản ngăn chặn một cuộc khủng hoảng toàn diện. Liệu sự đoàn kết và những tính toán chiến lược của Châu Âu có đủ để bảo vệ chủ quyền của hòn đảo này? Hay chúng ta đang chứng kiến sự rạn nứt không thể cứu vãn của trật tự thế giới hiện đại? Câu trả lời không chỉ nằm ở Washington, mà còn ở sự kiên định của cả một liên minh, trước những con số đầy cám dỗ.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9