TP. Hồ Chí Minh là đầu tàu kinh tế của cả nước, cũng là một thành phố sôi động, phóng khoáng và đa sắc màu bởi sự điểm xuyết của nhiều loại hình biểu diễn lẫn nghệ thuật giải trí.

Trong bức tranh ấy, drag xuất hiện như một mảng màu rực rỡ, đa dạng và "lạ". Sân khấu drag là nơi mà người trình diễn lẫn khán giả đều có thể thực sự được "sống" - sống với chính mình của hiện tại và sống với những bản ngã khác xa với "khuôn mẫu" của đời thường. Và hành trình ấy được bắt đầu từ bước: chọn cho mình một cái tên.

Xuất phát từ trải nghiệm cá nhân, nhiều drag queen đặt tên theo chính những khát vọng hay bản sắc của mình.

Vốn chuyên hoạt động về đêm, Sunny Lee - trưởng nhóm Venus Drag Team lại chọn cho mình một cái tên đầy rực rỡ: Sunny (tạm dịch Ánh nắng) như một ẩn dụ về mong muốn được công nhận và tỏa sáng.

Một thập kỷ mà khán giả biết đến drag queen Sunny cũng là một thập kỷ của sự can trường và nỗ lực, vì cố gắng của cô dường như không chỉ dành cho mình, mà còn dành cho người xem và những người chị em từ ngôi nhà Venus. Phải chăng như cô chia sẻ, "kim chỉ nam mà cá nhân Sunny luôn theo đuổi chính là ưu tiên đem đến cho khán giả cái nhìn khách quan nhất, phải cho họ thấy được tinh thần và giá trị vốn có của drag queen, rồi sau đó mới đến việc khẳng định bản thân mình".

Cùng với sự phát triển của Venus Drag Team, Katlyn Fierce - một thành viên gắn bó từ những ngày thành lập, tâm đắc khi chia sẻ về nghệ danh của mình khi Katlyn được lấy cảm hứng từ chữ "K" trong tên thật Duy Khang, như một cách giữ lại kết nối với con người mình, trong khi Fierce (mãnh liệt) lại mô tả chính xác phong cách trình diễn táo bạo, rực cháy mà cô theo đuổi.

BabeL - một drag queen đang hoạt động tại TP. Hồ Chí Minh, kết hợp giữa hai từ "baby" và "bánh bèo" để hình thành nên nghệ danh của mình, biến một khái niệm từng bị xem nhẹ thành biểu tượng giữa sự đáng yêu và mạnh mẽ. Hai thái cực tưởng chừng như đối lập lại cùng tồn tại trong một bản thể của drag queen mang tên BabeL, để tạo nên sự đặc sắc không chỉ qua hình thức thể hiện, mà còn là con người bên trong cô.

Màn đêm của TP. Hồ Chí Minh được điểm tô bởi nhiều "phận đời". Mỗi "phận đời" đều khúc xạ ánh sáng từ nhiều nguồn sáng khác nhau, trong số đó, như cách mà drag queen De Ara Hirosin tán xạ lấy sự ủng hộ, gắn kết từ mọi người xung quanh để trở nên rực sáng.

Giải nghĩa sâu hơn về nghệ danh, cô chia sẻ rằng Hirosin vốn là biệt danh từ trước của bản thân. Một cái tên vốn không phổ biến nhưng lại là sợi dây nối liền giữa hai thân phận: khi còn là chính mình và lúc là một drag queen.

Có thể thấy, chất liệu để "phôi thai" nên một nghệ danh drag vốn đa dạng, nhưng điểm giao nằm ở ý nghĩa với từng thân phận. Có những cái tên ấn tượng từ lần gọi đầu tiên vì cách chơi chữ, khả năng gợi hình lẫn gợi thanh, cũng có những cái tên lại bền bỉ khắc ghi vào tâm khảm của khán giả.

Mỗi cái tên ra đời đánh dấu cho quá trình "tái sinh" của một drag queen. Nó trở thành lớp da thứ hai, là tấm gương phản chiếu một bản ngã được giải phóng. Với mỗi drag queen, việc "đặt tên cho mình" không chỉ là hành trình sáng tạo, mà còn là cách họ bước ra ánh sáng rực rỡ và kiêu hãnh.

Đặt chân vào con đường của drag là đặt chân vào hành trình của nhiều thử thách. Tuy nhiên, những thân phận ấy luôn biết cách "trở ngược" ván cờ của số phận: đoàn kết và gắn bó.

Cấu trúc của một gia đình drag thường xoay quanh vị trí trung tâm thuộc về một người mẹ (drag mother) và những người con (drag daughter). Bằng kinh nghiệm dày dạn, người mẹ đóng vai trò dẫn đường, truyền lại cho các con mọi kỹ năng: từ kỹ thuật trang điểm, bản lĩnh sân khấu đến những bài học ứng xử trước vấp ngã của cuộc sống,

Tại Việt Nam với TP. Hồ Chí Minh là "sân khấu lớn" của các drag queen, mô hình nhà cũng có những biến tấu sao cho phù hợp với văn hóa, phong tục. Với Venus Drag Team, Sunny Lee - người sáng lập nhóm, chủ động điều chỉnh vai trò của mình như một cô giáo, một người dẫn dắt thay vì là một người mẹ. Bởi lẽ, "ai cũng có một người mẹ là đấng sinh thành, Sunny không nghĩ mình có thể thay thế được vai trò thiêng liêng đó nên mình thích được gọi là một cô giáo, một người đi trước để hướng dẫn cho các bạn drag queen sau này".

Khi những thành viên không cần phải kế thừa theo họ mẹ trong tên, Sunny hy vọng mỗi thành viên đều có thể xây dựng dấu ấn và thương hiệu cá nhân.

Nếu dùng một cụm từ để khái quát về toàn cảnh bức tranh về drag tại TP. Hồ Chí Minh, có lẽ "chậm mà chắc" là sự lựa chọn vừa vặn nhất. Có thể thấy, cộng đồng drag queen vẫn đang nỗ lực từng ngày để chứng minh giá trị và để chứng minh đây là hoạt động nghệ thuật nghiêm túc.

Từ một văn hóa ngoại lai, Drag tại TP. Hồ Chí Minh dần chứng minh được giá trị của loại hình biểu diễn này, từng bước từ tốn để tiệm cận hơn với sự đón nhận của đại chúng. Khán giả của chốn thị thành dường như mở lòng hơn với những "nữ hoàng đêm", họ cười, họ sảng khoái trước sự giải trí, những mảng miếng, hay họ đang thoải mái trước những điều mà chính họ đang tìm kiếm.

Anh Xuân Huy - một khán giả bước ra từ buổi diễn của drag queen BabeL và Hirosin, đúc kết: "Với tôi, drag có thể là tiếng nói của những người trong thành phố, của những người sống trong nó… Vì drag giúp khơi gợi, bày tỏ nhiều nỗi niềm cho khán giả".

Dù vẫn còn nhiều khó khăn trong hoạt động, cộng đồng drag vẫn đang góp một tiếng nói không thể thiếu cho sự đa dạng văn hóa về đêm tại TP. Hồ Chí Minh. Không chỉ tỏa sáng khi đứng đơn độc, drag còn thể hiện tính cộng hưởng khi biết khéo léo kết hợp cùng những loại hình biểu diễn khác, để ra đời là một hình thức giải trí mới nhằm đáp ứng nhu cầu của khán giả nơi phố thị.

Chia sẻ nhiều hơn, diễn viên hài độc thoại Jack Nugget - thành viên "cộm cán" của tập thể nghệ thuật trình diễn Local Lầy, cho biết về sự khác biệt năng lượng giữa drag và hài kịch thuở ban đầu, khi đó chỉ là hai tiết mục tuần tự và được tách biệt rõ ràng: "Nhưng qua những lần hợp tác, chúng tôi đã dung hòa được hai loại hình biểu diễn này, khiến chúng "tan chảy" vào nhau. Từ đó, khái niệm "show tạp kỹ có cốt truyện" ra đời, để minh chứng drag là một chất liệu sáng tạo dồi dào, có khả năng kết hợp và cộng hưởng với các loại hình khác".

Dù chỉ vỏn vẹn vài tiếng đồng hồ đứng trước ánh đèn sân khấu nhưng đã đủ cho những "nữ hoàng" được sống. Họ sống dưới một thân phận khác, được điểm tô bởi phấn son, bởi trang phục lộng lẫy để đem đến tiếng cười cho đời. Nhưng cũng nhờ drag, họ cũng được sống theo nghĩa kiếm sống, tuy ít ỏi cũng đủ giúp các "nữ hoàng" trang trải, và nuôi cả "lửa nghề" cho ngày sau. Với họ, "drag không phải là giả gái, hoạt náo hay pha trò" - như Sunny đã diễn giải, mà là cơ hội thứ hai để họ được cống hiến và được lao động. Như kiến tha lâu đầy tổ, những nỗ lực không ngơi nghỉ ấy rồi sẽ được đền đáp, vì dù ít hay nhiều, bức tranh về đêm của TP. Hồ Chí Minh đã có một mảng màu được vẽ bởi những thân phận được màn đêm làm cho rực rỡ.