Đây cũng là lệnh cấm đầu tiên dạng này trên toàn thế giới nhằm buộc các mạng xã hội phải thực hiện “những bước hợp lý” với mục tiêu giảm "áp lực và rủi ro" mà trẻ em có thể phải chịu đựng trên mạng xã hội. Nhiều cha mẹ ủng hộ nỗ lực này nhưng cũng hoài nghi tính khả thi của quy định.

Luật áp dụng với 10 nền tảng số, nếu vi phạm quy định về giới hạn độ tuổi người dùng, các mạng xã hội sẽ đối mặt mức tiền phạt nghiêm trọng. Quy định không phạt người dùng trẻ em vi phạm hoặc cha mẹ của trẻ, thay vào đó, các công ty mạng xã hội có nghĩa vụ ngăn chặn người dưới 16 tuổi có tài khoản, nếu không sẽ phải đối mặt mức phạt lên đến khoảng 50 triệu dollar Úc (khoảng 33 triệu dollar Mỹ).

Theo Khảo sát về Sức khỏe Tâm thần Thanh thiếu niên Australia năm 2025 của Headspace, có tới 37% số người tham gia bày tỏ lo ngại về sự gia tăng tình trạng bị cô lập. Tiếp theo là cảm giác bị loại trừ khỏi các xu hướng xã hội và các cuộc trò chuyện ở mức 35%.

Về phía phụ huynh, cha mẹ các em tỏ ra phấn khởi. Phụ huynh cho biết họ ủng hộ việc này. Tác động đến giới trẻ chắc chắn là rất lớn, nhưng họ hi vọng về lâu dài nó sẽ theo hướng tích cực.

Australia sẽ theo dõi sát tác động của lệnh cấm. Ủy ban An toàn mạng, cơ quan chịu trách nhiệm thực thi đã hợp tác với Đại học Stanford và 11 học giả để phân tích dữ liệu của hàng nghìn trẻ em và thanh thiếu niên trong ít nhất hai năm tới.

Ngoại trừ nền tảng X của tỷ phú Elon Musk, hầu hết các công ty cam kết tuân thủ, thông qua các biện pháp xác định độ tuổi như suy đoán từ hành vi trực tuyến, ước tính độ tuổi dựa trên ảnh selfie, hoặc yêu cầu giấy tờ tùy thân, tài khoản ngân hàng liên kết.

Các nghiên cứu gần đây cho thấy việc thực thi luật có thể đánh dấu bước ngoặt đối với các mạng xã hội, khi số lượng người dùng chững lại và thời gian sử dụng nền tảng suy giảm. Dù các công ty thừa nhận không thu nhiều lợi nhuận từ quảng cáo nhắm tới trẻ dưới 16 tuổi nhưng họ vẫn cảnh báo lệnh cấm có thể làm gián đoạn nguồn cung người dùng trong tương lai.

Không chỉ Australia, hàng loạt quốc gia khác như Đan Mạch, Malaysia hay một số bang của Mỹ cũng bày tỏ ý định áp dụng các biện pháp tương tự. Áp lực gia tăng đặc biệt mạnh sau khi các tài liệu nội bộ của Meta bị rò rỉ vài năm trước, cho thấy công ty này nhận thức được sản phẩm của mình góp phần gây ra các vấn đề về hình ảnh cơ thể và sức khỏe tinh thần ở thanh thiếu niên, trong khi công khai phủ nhận mối liên hệ này. Nhiều quốc gia đang soạn thảo những quy định của riêng mình.

Nghị viện châu Âu ngày 26/11 cũng thông qua một nghị quyết kêu gọi Liên minh châu Âu quy định độ tuổi tối thiểu mặc định trên mạng xã hội là 16 nhằm đảm bảo "sự tham gia trực tuyến phù hợp với lứa tuổi" và ngăn chặn đà gia tăng các vấn đề sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên do lạm dụng tiếp xúc. Nghị quyết cũng kêu gọi một ngưỡng tuổi kỹ thuật số thống nhất của châu Âu là 13.

Ảnh hưởng của mạng xã hội đến sức khỏe và sự an toàn trẻ em đã và đang trở thành mối quan ngại toàn cầu ngày càng lớn, với nhiều nền tảng phải đối mặt với các vụ kiện vì vai trò trong việc thúc đẩy cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần.

Một thời đại số được ấn định hay các công cụ tự động hóa nghiêm ngặt chắc chắn sẽ không thể thay thế được vai trò quan trọng của cha mẹ, giáo viên hay người lớn. Do đó, việc hạn chế quyền truy cập mạng xã hội của trẻ em có thể hữu ích nhưng vẫn là chưa đủ. Nền tảng bảo vệ thực sự sẽ cần phải đến từ sự hướng dẫn, giáo dục và hỗ trợ mạnh mẽ cho các gia đình.

>>> Xin mời quý vị đón xem chương trình "Nhìn ra thế giới" lúc 7 giờ 30 phút thứ 3-5-7 trên kênh HTV9